Bart Kolen, pionier in Canada

Het verhaal Bart Kolen gereconstrueerd op basis van zijn brieven en onderzoek in Canadese en Tilburgse archieven.

Bart Kolen in 1918

Bart Kolen wordt geboren in 1876 in Tilburg, vlakbij de Hasseltse Kapel op de boerderij van zijn ouders. Nadat zijn moeder al vroeg is overleden woont hij er met zijn vader en drie jongere broers. De toekomst van het voorheen welvarende bedrijf ziet er in die tijd zorgelijk uit. Het gaat niet goed in de landbouw in Brabant. Ook groeit de stad Tilburg als kool en slokt steeds meer grond op rondom de boerderij. Bovendien is het Wilhelminakanaal in aantocht dat zo is gepland dat het bouwland van het familiebedrijf in tweeën zal worden gesneden. Bart ziet het met lede ogen aan.
In die tijd wordt in Tilburg door agenten, gesteund door katholieke voormannen, actief geronseld voor emigratie naar Alberta in Canada. Met name de Norbertijn van Aken doet van zich spreken tijdens boerenbijeenkomsten in Brabant. Hij komt van de Abdij van Berne en is een naaste medewerker van de “boerenapostel” en oprichter van de Boerenleenbank pater van den Elsen. Met deze onverdachte achtergrond weet hij menige jonge boer het hoofd op hol te brengen met de belofte van een gouden toekomst in Canada. Het lijkt Bart wel wat om zijn geluk daar te gaan beproeven. Hij meldt zich met 2 kameraden uit de Hasselt aan voor de grote sprong.

Ze vertrekken gedrieën uit Tilburg voor de  oversteek naar de nieuwe wereld. Bart is dan 31 jaar oud. Hij heeft het zich niet gemakkelijk gemaakt. Hij heeft een lening opgeëist als voorschot op het erfdeel van zijn overleden moeder Dit geld moest uit de boerderij worden onttrokken en daar zijn vader en broers niet blij mee. Vader heeft niet veel vertrouwen in de onderneming en voorspelt dat Bart wel spoedig met hangende pootjes terug zal komen. Het is zijn eer te na om deze voorspelling uit te laten komen. Dus ondanks tegenslag en ontbering is hij gebleven tot hij met opgeheven hoofd terug kon keren. Zijn vader ziet de verloren zoon 18 jaar na zijn vertrek terugkomen als een bemiddeld man. De twee kameraden waarmee Bart was vertrokken hielden het niet zo lang vol. Die waren al na twee jaar weer terug op het honk, vele guldens armer. Met een van hen, Jan van Rooij, is Bart wel contact blijven houden.

Tijdens zijn verblijf in de prairie van West Canada stuurde Bart regelmatig brieven naar zijn vader, broers en zijn vriend Jan van Rooij. Een aantal daarvan is bewaard gebleven en diende als aanknopingspunt om het wel en wee van de Tilburgse pionier te onderzoeken. Op basis van de daarin genoemde namen en feiten bleek het mogelijk via internet sporen terug te vinden in Canadese  en Brabantse archieven. Dit leidde tot de volgende reconstructie.

Start in Strathmore (1908-1910)

Homestead in Munson (Drumheller). (1910-1918)

Pachter in Michichi (1918-1926)

Rentenier in Brabant (1926-1964)